Journal archives for March 2022

March 08, 2022

Rzadsze znaleziska z Mazowsza

Od prawie 2 tygodni świat jest inny. Po raz pierwszy za naszego (@marcinklisz i mojego) życia wojna toczy się w sąsiednim kraju, ze skutkami odczuwalnymi także u nas oraz wszechogarniającą świadomością cierpienia ludzi i niemożności pomocy wszystkim.
I mimo tego, że pisanie dziennika na iNacie wydaje się sprawą błahą (błahe jest nawet robienie obserwacji) - robimy to. To oderwanie się chociaż na chwilę - każdy wypad w teren, zdjęcie czy preparat mikroskopowy to element dbania o swoją psychikę. Każdy pomaga na ile go stać, a jeśli w ogóle ma być zdolny do pomocy - musi zadbać o swój dobrostan.
Wybierając zdjęcia do tego wpisu uświadomiłam sobie, że część z nich zrobiliśmy "przed wojną" (jak to brzmi...).

Mazowsze wydaje się briologicznie nudne. W końcu ile razy można fotografować rokietnik pospolity i rozmaite krótkosze i rokiety porastające martwe drewno? Jednak wystarczy rozejrzeć się za ciekawym habitatem, a pojawią się, jak na zawołanie, ciekawe mchy.
W oddziale leśnym, w którym bywaliśmy wiele razy, na starym dębie znalazłam gładysz paprociowaty (Homalia trichomanoides). Bardzo piękny mech, o owalnych, płaskich listkach. Wspaniale prezentuje się pod mikroskopem. Tuż obok prawie wszystkie graby porastał wątrobowiec miedzik płaski (Frullania dilatata), wyglądający z daleka jak brunatna plama na korze. Marzyłam od dawna o znalezieniu tego gatunku.
Za Wisłą, w okolicach rez. Szerokie Bagno znaleźliśmy kilka innych wątrobowców, a także ciekawą roślinę zielną z wrzosowatych - modrzewnicę zwyczajną Andromeda polifolia. Udało się to dopiero za drugim podejściem, za to od razu w kilku miejscach. Na obrzeżach terenów podmokłych, na zbutwiałych pniakach znaleźliśmy prostoząbek wiciowaty (Dicranum flagellare) - mech o ciekawie wyglądających rozmnóżkach (jak mikroskopijne segmenciki skrzypów, już kiedyś o nim pisałam).
W naszym rejonie znaleźliśmy przypadkowo oddział leśny, w którym rozrzucone tu i ówdzie leżą polodowcowe głazy narzutowe. To przede wszystkim granit - nietypowe jak na Mazowsze podłoże. Po tym, jak na jednym z nich znalazłam wiewiórecznik osinowy (Sciuro-hypnum populeum), postanowiłam przyjrzeć się im bliżej. Nie zawiodłam się - owocem były dwie różne hedwigie: H. emodica oraz hedwigia rzęsowata (H. ciliata), rosnące tak naprawdę w niedużej odległości od siebie. Na początku podejrzewałam, że to może ten sam gatunek, ale preparaty mikroskopowe rozwiały wątpliwości.
W starorzeczu rzeki Jeziorki, na pniu częściowo zanurzonym w wodzie, znalazłam prątnik nabrzmiały (Ptychostomum pseudotriquetrum), mech, który do tej pory widziałam tylko raz - w rez. Neptuni Akrar na szwedzkiej wyspie Olandii.
Kolejnym miejscem jeszcze niedostatecznie przez nas zbadanym, jest stary betonowy mostek na rzeczce Czarnej. Rośnie tam kędzierzawy mech, o którym na razie nic prawie nie wiem, rozmaite brodki, szurpki i rozłupki.

Posted on March 08, 2022 08:44 PM <span class="translation_missing" title="translation missing: en-us.by">by</span> kroolik kroolik | 23 observations | 2 comments | Leave a comment

March 12, 2022

Mchy opuszczonego amfiteatru

Leśny amfiteatr w Zalesiu Górnym jest częścią dawnego kompleksu wypoczynkowego, wybudowanego w latach 60. XX w. Nie jest duży - średnica dolnej platformy to kilkanaście metrów, kilka płytkich stopni otacza ją półkoliście. Amfiteatr z trzech stron otoczony jest wydmą, zarośniętą sosnowym lasem - w ogóle wygląda, jakby powstał w jakimś dawniejszym wyrobisku piasku na wydmie.
Amfiteatr nie jest użytkowany od wielu lat. To znaczy jest, choć nie do końca zgodnie z zamysłem projektantów, o czym świadczą wielkie ilości potłuczonych butelek, śmieci i ślady ogniska. Mimo wszystko jest to miejsce opuszczone i zapomniane, a to wielka szansa dla mchów!
W zależności od strony świata stopnie amfiteatru porastają różne gatunki mchów. Północne stopnie, najbardziej nasłonecznione, to domena mchów z rodzajów Grimmia, Schistidium, Syntrichia.
Południowe, zacienione stoki porastają rozległe kępy Hylocomnium splendens i Pleurozium schreberi. Na stopniach, wśród trawy występuje masowo Rhytidiadelphus squarrosus. W jednym miejscu rzadsze znaleziska: Climacium dendroides oraz na jednym z betonowych stopniu Thuidium assimile (ten ostatni znalazłam pierwszy raz, na początku pomyliłam go z jodłówką pospolitą). Na betonowej scenie Ptychostomum capillare.
Dziś, po wielu dniach bezdeszczowej pogody i szeregu mroźnych nocy, mchy były raczej wyschnięte i trudne do rozpoznawania. Warto tu wrócić po deszczu.
Towarzystwa dotrzymał @marcinklisz

Posted on March 12, 2022 09:41 PM <span class="translation_missing" title="translation missing: en-us.by">by</span> kroolik kroolik | 11 observations | 0 comments | Leave a comment

March 14, 2022

Dolina rzeczki Czarnej

Rzeczka Czarna (dopływ Jeziorki) - dawniej zmeliorowana do postaci prostego kanału szerokości kilku metrów, obecnie odzyskuje naturalny charakter. Nie brak tu rozlewisk i niedużych starorzeczy. Do ciekawszych znalezisk zaliczam skrzydlik cisolistny oraz nowellię krzywolistną. Nie brak gatunków związanych z tego typu wilgotnymi siedliskami, jak drabik drzewkowaty, mokradłoszka zaostrzona i merzyk kropkowany. Powszechnie rośnie tu gładysz paprociowaty - dość spektakularny mech, łatwy do rozpoznania zarówno na sucho, jak i na mokro. Ciekawym, dużym i łatwym do rozpoznania gatunkiem jest fałdownik szeleszczący - tym razem okaz rosnący na zmurszałej kłodzie. Na brzegach jednego z bocznych rowów melioracyjnych znaleźliśmy wraz z @marcinklisz bardzo rozległe stanowisko nowego dla nas wątrobowca - wargowca licznozarodniowego. W dolinie intensywnie działa bóbr europejski.

Posted on March 14, 2022 05:22 PM <span class="translation_missing" title="translation missing: en-us.by">by</span> kroolik kroolik | 21 observations | 0 comments | Leave a comment

March 28, 2022

Spacer...

... z okazji urodzin współobserwatora, tym razem pod znakiem przyrody miejskiej. Może nie tak fascynujący, jak nasze zwykłe wycieczki do lasu, ale zakończony ciastkami i lampką wina (oraz stłuczeniem kieliszka, pustego... to na szczęście!). Nadal panuje susza, deszcz jest już bardzo potrzebny. Mchy bardzo wyschnięte, choć one oczywiście sobie poradzą, mogą znieść długotrwałe wysuszenie. Na stawie w parku mnóstwo krzyżówek i śmieszek, niestety dokarmianych chlebem (mimo że tyle się mówi w ostatnich latach o tym, żeby tego nie robić).
Sto lat, @marcinklisz !

Posted on March 28, 2022 08:57 PM <span class="translation_missing" title="translation missing: en-us.by">by</span> kroolik kroolik | 13 observations | 0 comments | Leave a comment

March 30, 2022

Była zajezdnia trolejbusowa

Była, była. Potem tor gokartowy, potem przychodnia. Teraz jest nic. Teraz jest "ruderal." ;)

Posted on March 30, 2022 08:59 PM <span class="translation_missing" title="translation missing: en-us.by">by</span> kroolik kroolik | 14 observations | 0 comments | Leave a comment